ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΜΕΙΒΕΤΑΙ

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ (ΜΙΣΘΩΤΟΥ)

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΜΕΙΒΕΤΑΙ ?

Σύμφωνα με υο ν. 3385/2005, όπως αντικαταστήθηκε με το ν. 3863/2010, η απασχόληση 5 ωρών επί πλέον την εβδομάδα μετά τις 40 ώρες για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν πενθήμερο σύστημα απασχόλησης και 8 ωρών επιπλέον την εβδομάδα, για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν σύστημα εξαήμερης απασχόλησης, θεωρείται υπερεργασία. Συγκεκριμένα οι 5 ώρες υπερεργασία για το σύστημα του πενθημέρου είναι: 41η, 42η, 43η, 44η, 45η, ενώ οι 8 ώρες για το σύστημα του εξαημέρου είναι: 41η, 42η, 43η, 44η, 45η, 46η, 47η 48η.

Η πραγματοποίηση της υπερεργασίας ανήκει στη διακριτική ευχέρεια του εργοδότη και εφόσον ζητηθεί από τον τελευταίο, ο εργαζόμενος είναι υποχρεωμένος να την παρέχει. Οι παραπάνω ώρες, αμείβονται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 20%.

Διευκρινίζεται ότι άνω των 45 ωρών για το πενθήμερο και άνω των 48 ωρών για το εξαήμερο συνιστά υπερωρία.

ΥΠΕΡΩΡΙΑ

Ορισμός υπερωρίας (ν. 3385/2008, 3863/2010, 4093/2012, 4144/2013 & 4225/2014).

Σύμφωνα με το ν. 3385/2005 & το ν. 3863/2010 η απασχόληση πέραν των 45 ωρών την εβδομάδα για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν το πενθήμερο ή των 48 ωρών για επιχειρήσεις που εφαρμόζουν εξαήμερο, θεωρείται υπερωριακή απασχόληση.

Με βάση το ν. 4093/2012, ν. 4144/2013 και ν. 4225/2014 απαιτείται για πέραν των 45 ωρών επί πενθημέρου και των 48 ωρών επί εξαημέρου απασχόληση, υποχρεωτικά αναγγελία (αντί προεγκρίσεως) στην αρμόδια υπηρεσία του ΣΕΠΕ.

Σύμφωνα με το άρθρ. 80 του ν. 4144/2013 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρ. 7 του ν. 4225/2014: «κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας εργαζομένων, καθώς και η νόμιμη κατά την ισχύουσα νομοθεσία υπερωριακή απασχόληση καταχωρείται υποχρεωτικά πριν την έναρξη πραγματοποίησής της στο Ειδικό Βιβλίο τροποποίησης ωραρίου εργασίας και υπερωριών που τηρείται από τον εργοδότη, χωρίς να απαιτείται θεώρησή του από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΣΕΠΕ».

Στο ειδικό Βιβλίο τροποποίησης ωραρίου εργασίας και υπερωριών αναγράφονται σε ξεχωριστές στήλες:

  • Το ονοματεπώνυμο και η ειδικότητα του μισθωτού

  • Η ώρα έναρξης και λήξης του ωραρίου εργασίας

  • Η τροποποίηση που επέρχεται στο ωράριο εργασίας

  • Η ημερομηνία πραγματοποίησης της τροποποίησης

  • Της υπέρβασης του νομίμου ωραρίου

  • Η ώρα έναρξης και λήξης της υπέρβασης του νομίμου ωραρίου

  • Η αιτία για την οποία πραγματοποιείται η υπερωριακή απασχόληση

  • Η ημερομηνία χορήγησης αναπληρωματικής ανάπαυσης (ρεπό), όπου απαιτείται

  • Η υπογραφή του εργαζομένου

Ο εργοδότης υποχρεούται να γνωστοποιεί στο ΣΕΠΕ ηλεκτρονικά, στο πληροφοριακό σύστημα του Υπ. Εργασίας «ΕΡΓΑΝΗ», εντός του 1ου δεκαπενθημέρου κάθε μήνα, το σύνολο των νόμιμων, σύμφωνα με τα παραπάνω, υπερωριών, που πραγματοποιήθηκαν, ανά εργαζόμενο, κατά τον προηγούμενο μήνα. Σε περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης αυτής επιβάλλονται από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα, σε βάρος του εργοδότη, κυρώσεις, σύμφωνα με το άρθρ. 24 του μ. 3996/2011, όπως ισχύει.

Το Ειδικό Βιβλίο τροποποίησης ωραρίου και υπερωριών ισχύει για όλες τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες εν γένει και μπορεί να τηρείται με τη μορφή ημερολογίου ή μηχανογραφημένων σελίδων, που φέρουν τα στοιχεία της επιχείρησης, εκμετάλλευσης ή του εν γένει εργοδότη και την ένδειξη «Ειδικό Βιβλίο τροποποίησης ωραρίου και υπερωριών».

Το ειδικό βιβλία υπερωριών πρέπει να τηρείται στον χώρο εργασίας, να διατηρείται από τον εργοδότη επί μία πενταετία από τη συμπλήρωσή του και να τίθεται στη διάθεση των ελεγκτικών οργάνων, προς έλεγχο, κάθε φορά που ζητηθεί.

Ανώτατο όριο υπερωριών

Οι ώρες υπερωριακής εργασίας που χορηγούνται από τις οικείες Κοινωνικές Επιθεωρήσεις Εργασίας (ΣΕΠΕ) είναι 120 ώρες ετησίων προκειμένου περί μη βιομηχανικών επιχειρήσεων και 30 ή 25 ώρες ανάλογα με τις κατηγορίες των βιομηχανικών επιχειρήσεων όπως αυτές καθορίζονται ανά εξάμηνο με κοινές υπουργικές αποφάσεις των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και Οικονομικών.

Νυκτερινή εργασία

Νυκτερινή είναι η εργασία που προσφέρεται στο διάστημα από τις 10 το βράδυ, μέχρι τις 6 το πρωί. Στις νυκτερινές ώρες μπορεί να πραγματοποιηθεί ολόκληρο το ωράριο ή ένα μέρος του, οπότε υπάρχει και η ανάλογη αμοιβή.

Αμοιβή νυκτερινής εργασίας.

Η νυκτερινή εργασία αμείβεται με κανονικό ημερομίσθιο, όπως η ημερήσια, με προσαύξηση κατά 25% στο καταβαλλόμενο ημερομίσθιο.

Σε περίπτωση που ο εργαζόμενος απασχολείται υπερωριακά τη νύκτα τότε η προσαύξηση της υπερωρίας υπολογίζεται επί του ωρομισθίου που έχει προηγουμένων προσαυξηθεί με το 25% της νυκτερινής εργασίας. Ο ίδιος υπολογισμός γίνεται σε περίπτωση νυκτερινής εργασίας κατά την Κυριακή.

Ευνοϊκότερες ρυθμίσεις ή κανονισμοί ή πρακτικά συμφωνίας κλπ υπερισχύουν.

Κυριακή Αργία – Πώς αμείβεται

Οι εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας είναι έξι σύμφωνα με το νόμο, όπου δεν εφαρμόζεται το πενθήμερο. Η 7η ημέρα, κατά κανόνα η Κυριακή, είναι υποχρεωτική ημέρα ανάπαυσης. Η εβδομαδιαία ανάπαυση αποτελεί δικαίωμα του μισθωτού και υποχρέωση του εργοδότη.

Το προσωπικό που θα απασχοληθεί νόμιμα την Κυριακή, αμείβεται με το νόμιμο ημερομίσθιο ή το 1/25 του μισθού προσαυξημένο με 75% στο καταβαλλόμενο ημερομίσθιο. Ευνοϊκότερες ρυθμίσεις υπερισχύουν.

Όταν η υποχρεωτική αργία συμπίπτει με ημέρα Κυριακή ισχύουν τα εξής:

Α) δεν γεννάται θέμα μετάθεσής της σε άλλη ημέρα, καθώς έχουν καταργηθεί οι διατάξεις περί μεταθέσεως των αργιών, όταν συμπίπτουν με ημέρα Κυριακή.

Β) οι επιχειρήσεις που θα λειτουργήσουν την Κυριακή που συμπίπτει με την υποχρεωτική αργία οφείλουν: α) σε όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, το καταβαλλόμενο ημερομίσθιο και προσαύξηση 75% που θα υπολογισθεί επί του νομίμου ημερομισθίου τους. Επιπλέον οφείλουν να χορηγήσουν αναπληρωματική ανάπαυση (ρεπό) σε άλλη εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας.

Γ) σε όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό οφείλουν προσαύξηση 75% του νομίμου μισθού τους και αναπληρωματική ανάπαυση είτε πρόκειται για επιχειρήσεις που υπάγονται στις διατάξεις περί υποχρεωτικής ανάπαυσης την Κυριακή και τις ημέρες της αργίας είτε για επιχειρήσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις αυτές. Ζήτημα καταβολής και του 1/25 του μηνιαίου γεννάται μόνο αν δεν χορηγηθεί αναπληρωματική ημέρα ανάπαυσης.

Σε ορισμένες επιχειρήσεις, που ορίζονται από το νόμο, επιτρέπεται η εργασία και την Κυριακή. Στην περίπτωση αυτή πρέπει να δοθεί αναπληρωματική ημέρα ανάπαυσης στον εργαζόμενο μέσα στην επόμενη εβδομάδα. Προϋπόθεση για να χορηγηθεί ολόκληρη ημέρα αναπληρωματικής αργίας είναι να εργαστεί κατά την Κυριακή άνω των 5 ωρών. Σε περίπτωση που απασχοληθεί λιγότερο από 5 ώρες χορηγούνται αντίστοιχες ώρες ανάπαυσης.

Ημέρες υποχρεωτικής και προαιρετικής αργίας

Οι ημέρες υποχρεωτικής αργίας που από το νόμο έχουν καθοριστεί και κατά τις οποίες απαγορεύεται κάθε βιομηχανική, βιοτεχνική, εμπορική εργασία, επαγγελματική δραστηριότητας, καθώς και η απασχόληση των μισθωτών είναι:

  • 25η Μαρτίου

  • Η Δευτέρα του Πάσχα

  • Η Κοίμηση της Θεοτόκου (15αύγουστος)

  • Χριστούγεννα (25 Δεκεμβρίου)

Οι ημέρες προαιρετικής αργίας είναι:

  • 28η Οκτωβρίου (είναι εξαιρέσιμη εορτή του έτους, αλλά έχει το χαρακτήρα της προαιρετικής αργίας)

  • 1η Μαΐου βάσει του Α.Ν. 380/1968 μπορεί να καθορίζεται και σαν ημέρα υποχρεωτικής αργίας με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, αυτό γίνεται μέχρι και σήμερα.

Η μόνη διαφορά μεταξύ αυτών των δύο αργιών είναι ότι στις υποχρεωτικές αργίες απαγορεύεται η απασχόληση των μισθωτών ενώ στις προαιρετικές εξαρτάται από τις κρίση (βούληση) του εργοδότη αν θα λειτουργήσει την επιχείρηση.

Κατ΄ έθιμον αργίες

  • Πρωτοχρονιά

  • Θεοφάνεια

  • Καθαρά Δευτέρα

  • Μεγάλη Παρασκευή

  • Αγίου Πνεύματος

  • 26 Δεκεμβρίου

Οι κατ΄ έθιμον αργίες δεν περιλαμβάνονται στις εξαιρέσιμες ημέρες και συνεπώς είναι εργάσιμες ημέρες για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα.

Έτσι επιτρέπεται κατά την ημέρα αυτή η λειτουργία των ιδιωτικών επιχειρήσεων όσο και η απασχόληση των μισθωτών.

Στους μισθωτούς που απασχολούνται κατά τις ημέρες αυτές οφείλεται να λάβουν το συνήθως καταβαλλόμενο ημερομίσθιο χωρίς καμία προσαύξηση.

Εάν η επιχείρηση παραμένει συνήθως κλειστή κατά τις ημέρες αυτές, α) όσοι αμείβονται με ημερομίσθιο δεν δικαιούνται κατά κανόνα να λάβουν το ημερομίσθιό τους, γιατί δεν υπάρχει διάταξη νόμου με την οποία να θεσπίζεται γενική υποχρέωση των εργοδοτών για την πληρωμή του ημερομισθίου στις μη εξαιρέσιμες αργίες, εκτός αν βέβαια από έθιμο ή επιχειρησιακή συνήθεια ή ΣΣΕ κλπ προβλέπεται ότι α αργήσουν στις εορτές αυτές, καταβάλλοντας όμως το αντίστοιχο ημερομίσθιο, β) όσοι αμείβονται με μηνιαίο μισθό θα λάβουν κανονικά το μισθό τους χωρίς καμία πρόσθετη αμοιβή.

Αν όμως λειτουργεί συνήθως κατά την ημέρα αυτή αλλά φέτος ο εργοδότης αποφάσισε μονομερώς να μη λειτουργήσει, οφείλει να καταβάλει στους μισθωτούς με ημερομίσθιο το ημερομίσθιό τους, κατά τις διατάξεις περί υπερημερίας εργοδότη, και σε όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό δεν δικαιούνται άλλης αμοιβής εκτός από τον κανονικό μηνιαίο μισθό τους.

Αν όμως η επιχείρηση παρέμενε κλειστή τα προηγούμενα χρόνια και φέτος ο εργοδότης αποφάσισε τη λειτουργία της, τότε α) οι αμειβόμενοι με ημερομίσθιο δικαιούνται το κανονικό τους ημερομίσθιο και β) οι αμειβόμενοι με μισθό δικαιούνται να λάβουν το 1/25 επί πλέον του μισθού τους (διότι ο μισθός αντιστοιχεί στις εργάσιμες ημέρες του μηνός, ενώ η μέρα αυτή δεν ήταν για αυτούς εργάσιμη και συνεπώς δεν περιλαμβανόταν στο μισθό τους η αμοιβή για τη μέρα αυτή).

Επίσης αν κατά τις ημέρες αυτές που χαρακτηρίζονται σαν εργάσιμες ο μισθωτός απουσιάσει αυθαίρετα από την εργασία του, όχι μόνο δεν δικαιούται να λάβει το ημερομίσθιο αλλά θεωρείται ότι παρέβη τις συμβατικές του υποχρεώσεις, δηλ. πρόκειται για αδικαιολόγητη απουσία. Αντίθετα αν ο εργοδότης δεν επιτρέψει στους μισθωτούς να εργαστούν, υποχρεούται να τους καταβάλει το ημερομίσθιο της ημέρας αυτής.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *